വിവരാവകാശ നിയമം 2005
വിവരാവകാശ നിയമം, 2005 - ഒരു ലഘു നോട്ട്
1. എന്താണ് വിവരാവകാശ നിയമം?
പൗരന്മാർക്ക് സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള വിവരങ്ങൾ അറിയുന്നതിനും, ഭരണാധികാരികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനുമായി ഇന്ത്യയിൽ നടപ്പിലാക്കിയ നിയമമാണ് വിവരാവകാശ നിയമം, 2005.
2. പ്രധാന തീയതികൾ:
പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയത്: 2005 ജൂൺ 15
രാജ്യത്ത് നിലവിൽ വന്നത് (പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നത്): 2005 ഒക്ടോബർ 12 (ജമ്മു കശ്മീർ ഒഴികെ മുഴുവൻ ഇന്ത്യയിലും അന്ന് മുതൽ ബാധകമായി. 2019-ലെ ജമ്മു കശ്മീർ പുനഃസംഘടന നിയമപ്രകാരം ഇപ്പോൾ ജമ്മു കശ്മീർ ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യ മുഴുവൻ ബാധകമാണ്).
3. നിയമത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ:
ഗവൺമെന്റിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും കൊണ്ടുവരിക.
അഴിമതി തടയുക.
ജനങ്ങളുടെ കൈകളിൽ അധികാരമെത്തിക്കുക.
4. വിവരം എന്നാൽ എന്ത്?
ഏതൊരു രൂപത്തിലുള്ള രേഖകൾ, പ്രമാണങ്ങൾ, ഇമെയിലുകൾ, അഭിപ്രായങ്ങൾ, ഉപദേശങ്ങൾ, സർക്കുലറുകൾ, പത്രക്കുറിപ്പുകൾ, കരാറുകൾ, സാമ്പിളുകൾ, ഇലക്ട്രോണിക് രൂപത്തിലുള്ള ഡാറ്റ എന്നിവയെല്ലാം 'വിവരം' എന്നതിന്റെ പരിധിയിൽ വരും.
5. അപേക്ഷ സമേർപ്പിക്കേണ്ട വിധം:
അപേക്ഷാ ഫീസ് നൽകി (സംസ്ഥാനതലത്തിൽ സാധാരണയായി 10 രൂപ) വെള്ളക്കടലാസിലോ ഓൺലൈനായോ ബന്ധപ്പെട്ട പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസർക്ക് (PIO) അപേക്ഷ നൽകാം.
ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്ക് താഴെയുള്ളവർക്ക് (BPL) ഫീസ് നൽകേണ്ടതില്ല.
6. മറുപടി ലഭിക്കാനുള്ള സമയപരിധി:
സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ: അപേക്ഷ ലഭിച്ച് 30 ദിവസത്തിനകം.
വ്യക്തിയുടെ ജീവനേയോ സ്വാതന്ത്ര്യത്തേയോ ബാധിക്കുന്ന വിഷയമാണെങ്കിൽ: 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ.
7. അപ്പീൽ വ്യവസ്ഥകൾ:
നിശ്ചിത സമയത്തിനകം മറുപടി ലഭിക്കാതിരുന്നാലോ നൽകിയ മറുപടി തൃപ്തികരമല്ലാതിരുന്നാലോ, വിവരം ലഭിച്ച തീയതി മുതൽ 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ആ സ്ഥാപനത്തിലെ തന്നെയുള്ള ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന് (ആദ്യ അപ്പീൽ അധികാരി) അപ്പീൽ നൽകാം.
- അവിടെയും നീതി ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ സംസ്ഥാന/കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷന് രണ്ടാം അപ്പീൽ സമർപ്പിക്കാം.